ISRARLI TAKİP SUÇU NEDİR? (TCK 123/A)

Israrlı takip suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na 123/A maddesi olarak 27.05.2022 tarihinde eklenmiş ve özellikle ısrarlı rahatsız etme, stalking ve dijital zorbalık fiillerini cezalandırmak amacıyla düzenlenmiş bir suç tipidir.

Bu düzenleme ile birlikte, uzun süredir cezasız kalan ve özellikle sosyal medya ile dijital iletişim araçları üzerinden yoğun şekilde işlenen takip ve rahatsız etme eylemleri açıkça suç kapsamına alınmıştır.

ISRARLI TAKİP SUÇUNUN YASAL DAYANAĞI (TCK 123/A)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesi şu şekildedir:

MADDE 123/A –

(1) Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Suçun;

a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi

hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

ISRARLI TAKİP SUÇU NEDEN DÜZENLENMİŞTİR?

Israrlı takip suçu; özellikle sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları ve dijital iletişim araçları aracılığıyla artan ısrarlı rahatsız etme ve zorbalık eylemlerinin cezasız kalmasının önüne geçmek amacıyla düzenlenmiştir.

Kanun koyucu, bu suç tipi ile birlikte;

• Kişinin iç huzurunu,

• Psikolojik güvenliğini,

• Sosyal ve özel yaşamını

korumayı amaçlamıştır. Düzenlemenin ortaya çıkışında, özellikle kadınların daha sık mağdur olması nedeniyle pozitif ayrımcılık yaklaşımı da etkili olmuştur.

ISRARLI TAKİP SUÇUNUN UNSURLARI

Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için kanunda öngörülen tüm unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

ISRAR UNSURU NEDİR?

Israrlı takip suçunun en temel ve ayırt edici unsuru “ısrar”dır. Israr; kelime anlamı itibariyle üstelemek, diretmek ve devamlılık göstermek anlamına gelir. Bu nedenle tek seferlik bir fiil, başka bir suçu oluşturmadığı sürece ısrarlı takip suçu kapsamında değerlendirilmez.

Bir fiilin ısrarlı sayılabilmesi için:

• En az iki kez tekrarlanması gerekir,

• Ancak her iki tekrar da otomatik olarak ısrar kabul edilmez,

• Israrın varlığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Fail, kanunda sayılan seçimlik hareketleri farklı şekillerde ardışık olarak gerçekleştirerek de ısrar unsurunu sağlayabilir.

MAĞDUR TARAFINDAN AÇIK RED HALİ

Mağdurun;

• Açıkça “istemiyorum” demesi,

• Rahatsızlığını belirtmesi,

• Olumsuzluğunu herkesçe anlaşılabilir şekilde ortaya koyması

sonrasında failin ikinci bir fiili gerçekleştirmesi, çoğu durumda ısrar unsurunun varlığı için yeterli kabul edilir.

SEÇİMLİK HAREKETLERİN İNCELENMESİ

Israrlı takip suçunda failin gerçekleştirdiği eylemler seçimlik hareketler olarak düzenlenmiştir. Bu hareketlerin ısrarlı şekilde yapılması zorunludur.

FİZİKEN TAKİP ETME

Fiziken takip etmek; bir kimsenin arkasından gitmek, izlemek veya izini sürmek anlamına gelir.

Örneğin;

• Mağdurun evden çıkıp gittiği yere kadar takip edilmesi,

• İş yeri, okul veya konut önünde beklenmesi,

• Gittiği yerlere bilerek eşlik edilmesi

fiilleri, ısrarlı şekilde gerçekleştiğinde suç oluşur.

BİLİŞİM SİSTEMLERİ KULLANILARAK TEMAS KURMAYA ÇALIŞMA

Failin;

• WhatsApp,

• Instagram,

• Facebook,

• X (Twitter),

• Telegram,

• YouTube,

• Skype,

• Benzeri dijital platformlar

üzerinden mağdurla temas kurmaya çalışması bu kapsamda değerlendirilir.

Mesaj gönderme, yorum yapma, etiketleme, takip isteği gönderme, video veya paylaşım yoluyla mesaj iletme gibi fiiller ısrarlı şekilde yapıldığında suç oluşur.

HABERLEŞME VE İLETİŞİM ARAÇLARI KULLANILARAK TEMAS

Telefonla arama, SMS gönderme, e-posta, posta yoluyla mesaj iletme, radyo veya televizyon yayını gibi araçlarla mağdurla ısrarlı temas kurulması halinde suç oluşur.

ÜÇÜNCÜ KİŞİLER KULLANILARAK TEMAS

Failin, mağdurla doğrudan değil de üçüncü kişileri aracı kılarak temas kurmaya çalışması da suç kapsamındadır.

Burada;

• Aracı kişilerin aynı olması şart değildir,

• Failin temas girişimindeki ısrarı yeterlidir.

ISRARLI TAKİP SUÇUNUN NİTELİKLİ HALLERİ

Aşağıdaki durumlarda suçun nitelikli hali oluşur ve ceza artırılır:

• Suçun çocuğa karşı işlenmesi,

• Ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işlenmesi,

• Mağdurun okulunu, işini veya konutunu değiştirmek zorunda kalması,

• Uzaklaştırma veya yaklaşmama kararına rağmen işlenmesi.

Bu hallerde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir.

ISRARLI TAKİP SUÇUNDA ŞİKAYET VE SÜRELER

Israrlı takip suçu şikayete bağlıdır. Re’sen soruşturma yapılamaz.

Şikayet Süresi

• 6 ay

• Süre, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN SONUÇLARI

• Soruşturma aşamasında → KYOK

• Kovuşturma aşamasında → Davanın düşmesi

ISRARLI TAKİP SUÇUNDA UZLAŞMA VAR MIDIR?

Israrlı takip suçu, CMK kapsamındaki uzlaşma suçları arasında yer almaz.
Ancak mağdurun şikayetten vazgeçmesi mümkündür.

ISRARLI TAKİP SUÇUNUN ZAMANAŞIMI

• Dava zamanaşımı: 8 yıl

ISRARLI TAKİP SUÇUNUN CEZASI

• Temel hal: 6 ay – 2 yıl hapis

• Nitelikli hal: 1 – 3 yıl hapis

Hakim;

• Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına,

• Ertelemeye,

• Adli para cezasına

karar verebilir.

ISRARLI TAKİP SUÇUNDA BASİT YARGILAMA USULÜ

• Temel şekil → Basit yargılama

• Nitelikli hal → Genel yargılama

ISRARLI TAKİP SUÇUNDA AVUKAT ZORUNLU MUDUR?

Zorunlu değildir. Ancak delil toplama, dijital kayıtların değerlendirilmesi ve sürecin doğru yönetilmesi açısından ceza avukatı desteği önemlidir.

YASAL UYARI

Bu sayfada yer alan bilgiler hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki görüş veya mütalaa niteliği taşımaz. İçeriğin izinsiz kullanılması halinde tüm yasal haklarımız saklıdır.